Hozirda ochlikni bartaraf etish va oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, ayniqsa, COVID-19 inqirozi sharoitida qiyin vazifa bo‘lib qolmoqda. Butun dunyoda ochlik va oziq-ovqat xavfsizligi tobora kuchayib bormoqda va to‘yib ovqatlanmaslik millionlab bolalarga ta’sir ko‘rsatishni davom etmoqda.Iqtisodiy o'sishning sekinlashishi va pandemiya tufayli ishlab chiqarishning pasayishi natijasida yuzaga kelgan beqarorlik tufayli vaziyat yanada yomonlashishi mumkin.COVID-19dan tashqari, Sharqiy Afrika va Yamanda cho‘l chigirtkalarining avj olishi sababli 35 million odam oziq-ovqat xavfsizligidan xoli bo‘lganligi hali ham xavotirli bo‘lib qolmoqda.

Aholining zaif qatlamlari uchun pandemiya xavflarni kamaytirish maqsadida mamlakatlar savdo oqimini saqlab qolish, oziq-ovqat ta’minoti zanjirlarini mustahkamlash va qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarilishini ko‘paytirish uchun zudlik bilan choralar ko‘rishlari kerak.

Ushbu maqsad 2030-yilga qadar ochlik va to‘yib ovqatlanmaslikning barcha shakllariga barham berishni ko‘zda tutadi, shunda barcha odamlar, ayniqsa bolalar, yil davomida yetarli miqdorda to‘yimli oziq-ovqat olish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu barqaror qishloq xo‘jaligini rivojlantirishni o‘z ichiga oladi: kichik fermerlarni qo‘llab-quvvatlash va yer, texnologiya va bozorlarga teng kirishni ta’minlash. Shuningdek, qishloq xo‘jaligining hosildorligini oshirish uchun infratuzilma va texnologiyalarga sarmoya kiritishda xalqaro hamkorlik talab etiladi.

Mustaqillik yillarida O‘zbekiston don va don mahsulotlarining to‘liq mustaqilligiga erishdi, don va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni sezilarli darajada ko‘paytirdi. O‘zbekiston Respublikasi 107ta mamlakat ichida 6,7 ball bilan 30-o‘rinni egallagan holda Global ochlik indeksi bo‘yicha (2020-y.) ochlik darajasi past bo‘lgan davlatlar guruhiga kiritildi. Shu bilan respublika aholisining barcha qatlamlari hayot uchun zarur oziq-ovqat mahsulotlari (don, tuz, tuxum, kartoshka, meva va sabzavotlar, poliz va uzum)dan keng foydalanish imkoniyatini ta’minlaydi hamda ichki ehtiyojini to‘liq qoplaydi.

Biroq, O‘zbekistonda yod, foliy kislotasi, temir va A vitaminlari kabi mikronutriyententlar yetishmovchiligi muammosi haligacha dolzarb bo‘lib qolmoqda BMTning oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekistonda to‘yib ovqatlanmaslikning tarqalishi 2017-2019-yillarda 2,6 foizni tashkil etdi. Dunyo mamlakatlarining oziq-ovqat xavfsizligi global indeksini 2020-yil holatiga aniqlaganda 113 ta davlat ichida O‘zbekiston 83-o‘rinni egallab 50,9 ko‘rsatkichiga ega bo‘lgan.

Milliy vazifalar

2.1-vazifa. 2030-yilgacha zarur hajmda ovqatlanishning yuqori sifati va balanslashganligini ta’minlash hamda aholining barcha qatlamlari, ayniqsa, go‘daklar bilan bir qatorda, ijtimoiy zaif kishilarning hayot uchun muhim va xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlaridan yil bo‘yi erkin foydalanishlariga erishish.

2.2-vazifa. 2030-yilgacha to‘yib ovqat yemaslikning barcha shakllariga barham berish, jumladan, 2025-yilgacha besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning o‘sishi va vaznidagi kechikishga qarshi kurashishga oid xalqaro darajada kelishilgan maqsadli ko‘rsatkichlarga erishish hamda o‘smir qizlar, homilador va emizuvchi xotin-qizlar, keksa odamlarning ovqatlanishga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish.

2.3-vazifa. 2030-yilgacha qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat mahsulotlari yetishtirishning o‘rtacha samaradorligini hamda qishloq xo‘jaligi oziq-ovqat yetishtiruvchilarining daromadini ancha oshirish.

2.4-vazifa. 2030-yilgacha oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarishning barqaror tizimlari yaratilishini ta’minlash hamda qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi samaradorligini oshirish imkonini beradigan qishloq xo‘jaligini yuritish usullarini joriy qilish.

2.5-vazifa. Urug‘ va madaniylashtirilgan ekinlarning, shuningdek, qishloq xo‘jaligi va uy hayvonlarining hamda ularning tegishli yovvoyi turlarining genetik rangbarangligi saqlanishini, jumladan urug‘ va ekinlarning turli-tuman zaxiralarini tegishli tarzda saqlash orqali, ta’minlash.

2.a-vazifa. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi sohasidagi salohiyatni mustahkamlash maqsadida qishloq infratuzilmasi, qishloq xo‘jaligi tadqiqotlari va agrotashviqot, texnologiyalarni rivojlantirish hamda o‘simlik va hayvonlarning genetik zaxiralarini yaratishga sarmoya kiritilishini, jumladan, xalqaro hamkorlikni faollashtirish yo‘li bilan, ko‘paytirish.

2.b-vazifa. Qishloq xo‘jaligi mahsulotlarining jahon bozorlarida savdo cheklovlari kiritilishi va xatolar yuzaga kelishini bartaraf etish hamda bunga yo‘l qo‘ymaslik.

2.c-vazifa. Oziq-ovqat mahsulotlari va ularni qayta ishlash mahsulotlari bozorlarining tegishli tarzda faoliyat yuritishini ta’minlash choralarini ko‘rish, oziq-ovqat narxlarining keskin o‘zgarishini cheklashga yordam berish maqsadida bozor ma’lumotlaridan, jumladan oziq-ovqat zaxiralari haqidagi ma’lumotdan o‘z vaqtida foydalanishga ko‘maklashish.

Milliy ko'rsatkichlar

Т.р. MILLIY INDIKATORLAR 2000- y. 2001- y. 2002- y. 2003- y. 2004- y. 2005- y. 2006- y. 2007- y. 2008- y. 2009- y. 2010- y. 2011- y. 2012- y. 2013- y. 2014- y. 2015- y. 2016- y. 2017- y. 2018- y. 2019- y. 2020- y. 2021- y.
1 Indikator 2.1.1. To‘yib ovqatlanmaslikning keng tarqalganligi. 4) - - - - - - - - - - - <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5 <2,5
2 Indikator 2.2.1. Besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning bo‘yi o‘sishda orqada qolishining keng tarqalganligi (Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tomonidan belgilangan bolalarning  o‘sishi standartlariga muvofiq bolaning yoshiga nisbatan bo‘yining o‘rtacha ko‘rsatkichidan standart og‘ish, <-2). - - - - - - - - - - - - - - - - - 8,7 - - - -
3 Indikator 2.2.1.1. Bo‘y o‘sishida orqada qolgan besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning o‘rtacha yillik sonidagi ulushi.                                            
  a) barcha bolalar - - - - - - - 1,1 1,0 1,0 1,0 0,9 0,8 0,8 0,8 0,7 0,7 0,8 0,7 0,7 0,7 0,6
  b) qizlar - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,7 0,7 0,7
  c) o‘g‘il bolalar - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,7 0,6 0,6
4 Indikator 2.2.2. Besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning yetarli ovqatlanmaslikning turlari bo‘yicha (ozg‘inlik yoki ortiqcha vazn) keng tarqalganligi (Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) tomonidan belgilangan bolalarning o‘sish standartlariga muvofiq bolaning yoshiga nisbatan vaznning o‘rtacha ko‘rsatkichidan standart og‘ish, >+2 yoki <-2). - - - - - - - - - - - - - - - - - 1,9 - - - -
5 Indikator 2.2.2.1. Yetarli ovqatlanmaslik natijasida ozg‘inlikka ega besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning o‘rtacha yillik sonidagi ulushi.                                            
  a) barcha bolalar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,1 0,2 0,1 0,1
  b) qizlar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,2 0,1 0,1 0,1
  c) o‘g‘il bolalar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,1 0,1 0,1 0,1
6 Indikator 2.2.2.2. Yetarli ovqatlanmaslik natijasida ortiqcha vaznga ega besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning besh yoshgacha bo‘lgan bolalarning o‘rtacha yillik sonidagi ulushi.                                            
  a) barcha bolalar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2
  b) qizlar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2
  c) o‘g‘il bolalar - - - - - - - - - - - - - - - - - 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2
7 Indikator 2.2.3.1. Kamqonlik bilan kasallanish:                                            
  а) umumiy aholi soni; 5612,3 6705,2 6658,3 7626,2 7637,6 7803,6 8163,3 8364,0 8912,7 8640,9 8532,4 7911,2 7086,3 6592,2 5584,2 6098,3 5862,1 5125,7 5248,9 5332,8 4457,3 4264,4
  b) 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar; - - - - - - 17966,2 18296,7 17070,1 16355,1 15662,9 13198,3 12295,4 11872,9 11284,2 11187,0 11164,3 10770,9 11099,4 10775,5 10397,4 13491,3
  с) homilador ayollar. 4885,3 4830,3 5203,9 4683,0 4519,6 4133,5 4385,1 4507,7 4468,0 4643,9 3909,9 3604,6 3561,6 3496,9 3408,0 3322,4 2985,3 2758,1 2761,8 3005,0 2871,4 2998,3
8 Indikator 2.3.1.1. Asosiy qishloq xo‘jalik ekinlarining xo‘jalik turlari bo‘yicha hosildorligi.                                            
  1. Bug‘doy                                            
  a) jami 27,6 30,8 39 36,4 37 41,5 43,5 44,9 45,2 48,9 46,5 47,8 47,3 47,4 47,9 48,2 47,9 42,2 41,0 46,3 45,4 46,1
  b) fermer xo’jaliklarida 25,8 28 37,1 34,2 35,8 39,7 42,4 43,6 43,5 48 45,4 46,1 46 45,9 46,6 47 46,6 40,4 40,0 47,3 47,3 48,9
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 41,1 43 46,8 49,1 51,4 54,5 55,5 56,7 58,1 56,2 56,7 61,7 57,8 59 59,3 59,2 59,8 57,9 53,7 38,8 38,1 39,8
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 25,8 29,4 38,5 35,3 34,9 39,6 38,4 27,9 30,1 35 28,7 31,2 33,1 35,6 31,1 30,6 29,8 30,0 27,8 41,3 35,6 33,0
  2. Makkajo‘xori don uchun                                            
  a) jami 31,5 35,9 38,6 40,3 42,1 44,5 46,6 47,2 51,6 53,8 51,1 49,4 43,6 50 50,2 50,5 54,2 48,1 49,0 47,2 46,3 44,7
  b) fermer xo’jaliklarida 27,3 31,7 33 33,1 35,1 39,9 41 39,3 40,7 45,8 41,7 37,8 32,6 41,2 42,4 43,8 47,3 39,9 40,1 41,3 45,9 43,8
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 40,1 45,4 46,5 49,4 49,6 50,8 51,5 54,2 60,6 59,4 58,7 58,2 60,4 59,3 59,5 59,6 64,6 61,1 62,7 56,5 48,0 54,2
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda - - 23,1 20,4 23,8 29,4 31,5 31 31,1 40,2 36,2 35,2 40,9 47,9 42,9 40,6 39,6 34,3 36,9 37,9 43,8 30,2
  3. Sholi                                            
  a) jami 24,3 26,8 28,3 27,9 27,7 31,8 33,7 35,7 33,9 36,6 31,9 36 32,4 41,1 38,1 32,8 34,4 30,9 27,6 27,5 31,6 33,6
  b) fermer xo’jaliklarida 19,9 18,3 26,5 30,5 28,1 30,7 32,8 34,9 32,4 36 31 34,9 32 41,2 37,9 32,4 34,1 30,6 26,2 25,7 31,1 33,0
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 32,9 44,7 49,1 47 47 47,6 44,2 48,4 47,1 49,6 50,4 48,3 48,3 50,1 48,5 49,7 46,3 49,8 49,6 52,1 48,8 51,7
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda - - 27,5 24 24,1 30,4 33,7 32,5 34,3 27,8 29,9 30,6 26,4 30,1 30,4 26 30,0 22,8 25,3 30,9 28,1 30,9
  4. Paxta                                            
  a) jami 21,8 23,3 22,4 20,5 24,5 25,3 25,0 25,5 24,0 25,3 25,4 26,3 26,4 25,7 26,1 25,9 23,4 24,0 20,9 25,6 29,0 30,7
  b) fermer xo’jaliklarida 18,9 21,8 19,7 18,9 23,3 24,2 24,6 25,6 24,2 25,4 25,9 26,4 26,5 25,8 26,3 26,0 23,5 24,0 20,8 25,6 29,1 29,8
  c) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 22,6 23,7 23,7 21,6 26,0 27,8 27,4 15,8 14,1 16,4 9,5 15,0 18,7 13,2 13,7 13,5 16,6 18,6 24,0 25,7 28,4 34,8
  5. Каrtoshka                                            
  a) jami 129,3 131,9 143,7 152,5 157,5 170,3 175,2 184,1 194,1 198,4 194,9 195,7 203,7 210,7 213,6 219,1 225,1 217,9 224,8 227,3 213,4 201,7
  b) fermer xo’jaliklarida 112 121,7 129,4 135,4 120,3 132,5 158,6 161,1 162,6 166,3 152,2 166,1 192,5 187,9 195,2 201 212,9 178,1 154,9 168,2 178,5 166,6
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 133,3 137,7 147,7 156,4 164,4 175,2 177,6 188,2 201,1 206,1 207,2 204,2 206,4 216 218,4 223,9 228,7 225,3 238,2 237,9 218,3 211,6
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 114,8 96,9 111,3 113,1 103,7 109,7 139,3 144,4 115,1 135 146,6 159 218,4 218,3 188,7 189 205,0 91,4 118,0 150,8 206,7 104,5
  6. Sabzavotlar                                            
  a) jami 183,8 185,7 193,8 200,9 203,1 215,8 223 228,4 246,4 253,6 252,5 263,7 265,6 270,9 268,3 271 271,1 253,6 237,1 235,6 234,4 236,0
  b) fermer xo’jaliklarida 156,8 170,2 188,4 190,6 172,4 181,6 206,2 209,5 218,7 230,5 239,8 256,7 262,2 273,5 263 261,7 258,9 212,0 178,9 200,5 207,6 205,7
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 196,2 195,8 201,3 211,4 219,8 230,7 233,6 238,8 262,5 267,6 260,1 268,7 269,6 272 273,5 277,3 280,8 272,8 266,3 253,1 245,6 250,6
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 155,5 159,3 168,2 175 151,8 168,1 169,6 166,1 148,4 160 170,1 172,5 148,5 155,1 165,4 196,2 171,6 206,4 106,0 125,3 174,2 159,9
  7. Poliz mahsulotlari                                            
  a) jami 132,4 135,6 127,1 141,4 157 169,1 178,2 184,6 190,9 191 192,6 187,3 200,3 200 201,3 203,6 209,4 197,9 189,8 180,4 168,3 176,2
  b) fermer xo’jaliklarida 97 101,1 97,4 111,6 125,8 134 150,4 162,7 167,6 174,3 178,3 158,1 192,3 190 193,6 192 197,4 169,8 139,6 134,1 140,0 144,9
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 170,5 179,8 174,9 186,1 200,9 213,4 216,6 214,4 220,7 210,6 214,1 226,4 212,2 211 210,6 217,2 226,7 233,3 243,3 229,4 208,1 216,5
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 98,3 99,4 79,6 106,1 100,6 104,9 132,5 162,7 144,9 171,7 132 147,5 165,5 182,4 171,7 155,2 145,9 67,9 67,5 82,8 102,6 169,5
  8. Meva va rezavorlar                                            
  a) jami 56,9 56,0 57,8 52,5 58,2 62,3 73,8 76,6 82,5 87,2 92,6 97,3 104,7 112,3 116,0 128,1 134,5 118,3 121,6 118,5 116,7 122,1
  b) fermer xo’jaliklarida 36,9 38,4 42,3 34,3 45,4 50,5 63,9 63,4 67,4 73,4 76,2 79,6 83,5 88,1 90,1 99,0 103,9 77,1 82,5 83,4 83,7 89,9
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 91,5 90,2 88,6 83,6 88,7 92,2 92,7 100,0 106,6 109,9 125,1 135,1 147,9 159,4 169,5 183,8 194,3 197,4 198,7 193,4 188,2 192,8
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 36,9 35,1 37,9 32,0 34,9 36,8 49,5 32,7 42,3 40,6 24,2 30,4 28,7 36,6 43,7 61,1 60,2 32,2 32,4 37,1 44,7 45,0
  9. Uzum                                            
  a) jami 63,1 57,6 51,0 41,2 60,8 64,7 79,4 85,2 77,4 85,2 90,8 97,8 108,6 116,1 120,7 133,1 142,3 157,0 157,5 153,5 152,0 154,7
  b) fermer xo’jaliklarida 56,3 53,3 45,7 31,1 47,5 51,0 70,3 73,5 63,5 72,7 79,7 83,2 91,7 95,7 96,5 108,3 116,1 120,2 118,4 111,9 108,2 116,6
  c) dehqon (shaxsiy yordamchi) xo‘jaliklarida 87,9 85,5 83,5 77,0 86,8 94,7 97,2 109,0 103,3 110,0 116,4 130,5 146,0 161,9 174,9 189,0 200,1 226,1 222,6 225,4 229,2 229,8
  d) qishloq xo‘jaligi faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarda 55,3 47,4 38,2 25,9 49,7 50,5 70,8 62,1 66,0 78,3 30,4 60,1 68,2 73,3 82,4 77,5 80,1 60,8 84,3 80,9 76,4 72,8

Yuklab olish (XLS, 90 КВ)